In juli 2005 hebben Ger van der Zee en Marianne van der Hoop een boot (Trophy 1903) naar Sao Jorge (zie kaartje) laten transporteren. In augustus maakten zij hun eerste tochten rond Sao Jorge en Pico, op zoek naar dolfijnen en walvissen.

De Azoren zijn de negen eilanden van een vulkanische eilandengroep op de Atlantische rug, op 1.800 km westelijk van Lissabon. Het eiland São Jorge heeft mooie natuur, een eigen cultuur, zeer weinig toerisme, en erg vriendelijke mensen. We verhuren een huis, en adviseren over wandel - en boottochten.

Op 5 augustus 10.00u takelen we de boot in het haventje van Urzelina (São Jorge) het water in. Dat is lastig met z’n tweeën, maar we krijgen al snel hulp van enkele vriendelijke vissers. We hebben een afspraak met een leverancier, die om 11.00u benzine voor ons komt afleveren in de haven van Velas (Sao Jorge). Met een volle tank varen we even later naar Punta Rosais, de westelijke punt van São Jorge, waar je soms dolfijnen, walvissen, haaien, barracuda’s en andere zeedieren kunt tegenkomen. Het weer ziet er goed uit. De zon schijnt, er is weinig wind, en de golven zijn ongeveer een meter hoog. Voor alle zekerheid laten we onze 8 pk reservemotor even proefdraaien. Na enkele zeemijlen varen ontmoeten we plotseling flinke golven. Waarschijnlijk worden deze opgestuwd door stroming. Als we in een golfdal zitten, zien we alleen nog blauwe “muren” van water om ons heen. We zijn blij dat we genoeg power (150pk) hebben om over de golven heen te komen. De weers- en wateromstandigheden kunnen hier, zoals al snel zal blijken, ongelooflijk snel veranderen,. Vlak voor Punta Rosais (de westelijke punt van São Jorge) waait de wind de golven bijna helemaal glad. Het is inmiddels lekker warm geworden, dus de kleren kunnen uit. Een groep van zo’n dertig gewone en gespikkelde dolfijnen spurten naar ons toe en zwemmen ruim vijf minuten met ons mee, terwijl we ongeveer 20 mijl per uur varen. Marianne hangt voorover over de boeg en heeft oogcontact met een snel op haar rug zwemmende dolfijn. Ze kan de dolfijn, een gewone van ongeveer 2,50m, bijna aanraken. We stoppen om samen met ze te zwemmen, maar zodra Marianne het water in glijdt, verwijderen ze zich. Je moet net toevallig een nieuwsgierig groepje tegenkomen dat geïnteresseerd is om te spelen met een stel rare Nederlanders met snorkels op.

We varen verder en even later zien we vlakbij een walvis (zie foto), maar weten niet wat voor een. Het lijkt een vinvis, maar helemaal duidelijk is dat niet. Iedere tocht levert weer nieuwe verrassingen.

Op 8 augustus zijn de weersomstandigheden weer goed genoeg om de oversteek naar het Canal do Faial te maken, zo’n 20 mijl zuidelijk van Sao Jorge, tussen de eilanden Pico en Faial. Hele zwermen “cagarro’s” (cory’s shearwaters) vliegen op als we langs varen. Vlak voor de zeestraat tussen Pico en Faial betrekt de hemel, de wind neemt toe en de golven worden weer wat onstuimiger. In de zeestraat kunnen door wind en stroming flinke golven ontstaan, dus we maken onze borst nat en alles vast wat los ligt. Even twijfelen we of we zullen doorzetten, maar tot onze verbazing nemen de wind en de golfhoogte weer snel af. Wel begint het te regenen, zodat we onze jacks aan moeten trekken. Rechts van ons zien we Horta, de havenstad van Faial die door bijna alle zeilers bezocht wordt die de oversteek maken van Europa naar Amerika. Om 12.30u varen we de zeestraat uit en gaan oostelijk langs de zuidkust van Pico. Al snel trekken de wolken tegen Pico, de hoogste berg van Portugal (2.352m) weg, en begint de zon weer te schijnen. Het wordt zo warm dat het prettig is om een vaartje van 20 mijl per uur aan te houden. Als we even pauzeren en stil gaan liggen, moeten we regelmatig het water in om af te koelen.

Ongeveer drie mijl zuidelijk van Lajes (Pico) verblijft een vaste groep potvissen. Vanaf Pico kijken voormalige walvisvaarders vanaf de kust of deze te zien zijn. Zij geven die informatie telefonisch door aan bedrijfjes die met toeristen de zee op gaan. Wij hopen zonder deze hulp potvissen te zien. We turen de zee af en zien in de verte een rug van een potvis, maar we krijgen hem niet goed op de video. Om 15.00u varen we langs de kust van Pico om via de oostkant naar São Jorge terug te keren. Even later zien we een groep van acht Indische grienden. Na een tijdje hebben ze genoeg van ons en gaan weer jagen. Weer verderop ontmoeten we enkele grampers. Ze zwemmen vlak onder onze boot door. Grote witte schimmen in diepblauw water. Een paar mannetjes imponeren ons door vlak bij ons uit het water te springen en met hun staart op het water te slaan. Het lijkt ons verstandig om ze maar verder met rust te laten.

Vlak bij de kaap van Pico zien we weer een vin boven het water uitkomen. Eerst zien we niet wat het is, maar als we langzaam dichterbij komen zien we een forse hamerhaai van een meter of vier aan de oppervlakte. Hij laat zich niet door ons afschrikken en we kunnen hem op een afstand van enkele meters van de boot filmen.

We zijn behoorlijk onder de indruk van deze rover en nemen ons voor om niet meer zo gemakkelijk het water in te gaan als we tot nu toe deden. We hebben op een paar eerdere tochtjes bij São Jorge ook al een paar hamerhaaien gezien. We hebben deze tocht veel geluk. Niet veel potvissen, maar wel veel andere dieren.
Als we de kaap passeren zien we São Jorge op 15 mijl afstand liggen. De zee is nu spiegelglad en we kunnen flink vaart maken. Plotseling springen een paar vliegende vissen uit het blauwe water en vliegen ongeveer 50 meter naast de boot met ons mee. Ze zien er prachtig uit, transparant met fantastische kleurschakeringen. Als ze weer het water raken, “lopen” ze met hun vinnen nog een stukje over het water voor ze weer verdwijnen. Als we bij Faja das Almas weer bijna bij de kust van São Jorge zijn, ontmoeten we een groep gestippelde dolfijnen, maar we worden zo langzamerhand al een beetje blasé, en varen vrij snel door richting onze haven in Urzelina. Rond 17.30u takelen we de boot het water uit, waarbij we opnieuw dankbaar gebruik maken van de aangeboden hulp van enkele vissers. We zijn verbrand, hebben flink honger, en zijn flabbergasted van wat we allemaal gezien hebben. Na de boot op de trailer in de haven geparkeerd te hebben eten we in restaurant Furnas do Lava een visplateau met een fles witte Terras de Lava, en lopen we de dag nog eens door.
Als het weer goed is, is deze tocht heel goed te doen. Liefhebbers van fraaie boot- en wandeltochten moeten zeker de website www.azores.nl bekijken.

Auteur: G. & M. van der Zee
Website: www.azores.nl